शब्दकोश प्रविष्टि

गुण

ना.
  1. कुनै पनि वस्तुलाई अरू सजातीय वस्तुबाट छुट्ट्याउन वा अलग्याउन सहायक हुने निजी स्वभाव, विशेषता वा धर्म ।

  2. कुनै मानिसमा रहको असल स्वभाव; सद्गुण ।

  3. एक अर्कालाई प्रभाव पार्न सक्ने तत्त्व वा प्रशंसनीय विषय ।

  4. कुनै वस्तुको निर्माण, काम, विद्या, व्यवहार आदिको सिप ; निपुणता ।

  5. वस्तुबाट प्राप्त हुने फाइदा वा लाभ; उपयोगिता ।

  6. ब्रमाण्डका प्राकृतिक धर्म वा वृत्ति (सत्व, रज, तम) ।

  7. योगशास्त्रका अनुसार स्वभावमा देखिने शम, दम र तितिक्षा तीन गुण ।

  8. उपर्युक्त वृत्ति वा गुणका आधारमा तीन सङ्ख्याको सूचक शब्द ।

  9. पूर्वीय काव्यशास्त्रका अनुसार रसलाई उत्कर्ष प्रदान गर्ने श्लेष, समाधि, औदार्य, माधुर्य, ओज, प्रसाद, अर्थव्यक्ति, कान्ति, सुकुमारता र समतानामक तत्त्व ।

  10. व्याकरणमा स्वरसन्धिका अ, उ, ओ तीनवटा अक्षर ।

  11. एक अङ्कलाई अर्को अङ्कले गुणन गर्ने काम; गुणा ।

  12. धनुको ताँदो वा डोरी ।

  13. धागो; डोरी; सुत ।

  14. वास्तु वा मूर्तिकलामा तीन इन्च बराबरको नापो; तीन अमल ।

व्युत्पत्ति

[सं.]

स्रोत

स्थिर कुञ्जी
npbs2075-10-013675
मुद्रित पृष्ठ
320